مقدمه: عوامل مختلفی مانند تروما، اختلال اکلوژن، بی دندانی خلفی و درمان ارتدنسی، اضطراب و افسردگی، عادت های دهانی، وضعیت اجتماعی- اقتصادی ناپسند و زمینه های ژنتیک در ایجاد اختلال مفصل گیجگاهی_ فکی (TMD) نقش دارند. شیوع آن در جوامع مختلف بسیار گوناگون گزارش شده است.هدف: تعیین شیوع اختلال مفصل گیجگاهی فکی در بیماران مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی گیلان.مواد و روش ها: در این مطالعه توصیفی مقطعی، بیماران مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی گیلان در سال 1393 ارزیابی شدند. داده های دموگرافی بیماران گردآوری شد. ابتلای به اختلال مفصل گیجگاهی_ فکی بر پایه دست کم وجود یکی از موارد کلیک مفصل، درد ماهیچه های جونده، حساس بودن عضلات جونده، انحراف فک حین باز شدن دهان و محدودیت باز کردن دهان در نظر گرفته شد. داده ها در SPSS نسخه 17 و با استفاده از آزمون های Chi-Square، کروسکال- والیس و ضریب همبستگی پیرسن واکاوی شد (p<0.05).نتایج: 500 بیمار، 218 مرد (64.3%) و 282 زن (45.6%) 11 تا 69 ساله (با میانگین سنی 41.4±1.13 سال) بررسی شدند. شیوع%66.6 TMD بود. TMD در افراد مسن تر،دارای عادت های پارافانکشنال دهانی، پیشینه تروما، سایش چشمگیر، در رفتگی فک، از دست دادن دندان های خلفی، تماس سمت غیر کارگر و نداشتن رضایت مالی به صورت معنی دار شایع تر بود (p<0.05).نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد TMDوضعیتی شایع است. عوامل سن، عادت پارافانکشنال دهانی، تروما، سایش قابل توجه، در رفتگی فکی، از دست دادن دندان های خلفی و چگونگی درآمد می تواند در بروز TMD تاثیر داشته باشند. بنابراین، برنامه ریزی و آموزش افراد جامعه و دندانپزشکان برای پیشگیری از عوارض این اختلال پیشنهاد می شود.

مقدمه: بیماری های مفصل گیجگاهی - فکی به تحت تأثیر قرار گرفتن این مفصل، عضلات و ساختارهای مرتبط با آن اطلاق می شود. این بیماری ها شیوع بالایی بالغ بر 34 درصد دارند و بر ابعاد مختلف زندگی بیمار اثرگذار هستند. بیماری های مفصل گیجگاهی- فکی چند عاملی هستند و با بیماری هایی چون اختلال اضطراب و افسردگی عمده ارتباط دوسویه داند. علائم این بیماری از جمله درد و محدودیت در عملکرد مفصل تأثیر منفی بر ابعاد مختلف زندگی بیماران دارد. هدف این مطالعه، بررسی درمان های موجود با تمرکز بر درمان های غیرتهاجمی و کم تهاجمی در قالب درمان های دارویی و غیردارویی است.شرح مقاله: درمان های دارویی و غیردارویی غیرتهاجمی برای مدیریت علائم بیماری، بر روش های تهاجمی اولویت دارند. انتخاب درمان باید بر اساس منشاء علائم، یعنی عضلات جونده و یا مفصل انجام گیرد. روش های درمانی بررسی شده در دسته درمان های دارویی شامل داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی، بی حس کننده های موضعی، کورتیکواستروئیدها، شل کننده های عضلانی، اپیوئیدها، گاباپنتین، گلوکزآمین و تزریق درون مفصلی سدیم هیالورونات است. در دسته درمان های غیردارویی اثرگذاری اسپلینت های اکلوزال، فیزیوتراپی، درمان های رفتاری شناختی، طب سوزنی، اولتراسوند، لیزرتراپی کم توان، تحریک الکتریکی عصب از راه پوست، آرتروسکوپی و آرتروسنتزیز، پرولوتراپی با دکستروز، تزریق پلاسمای غنی از پلاکت و تزریق پلاسمای غنی از فیبرین بررسی شده است.نتیجه گیری: برنامه ریزی طرح درمان باید بر اساس علت شناسی بیماری هر شخص انجام گیرد. به نظر می رسد استفاده از تلفیقی از درمان های موجود در افزایش اثربخشی درمان در مدیریت علائم کمک کننده باشد. تعیین اثربخشی و پروتکل تجویز روش های درمانی موجود و نیز مقایسه آن ها با یک دیگر نیازمند انجام مطالعات بالینی بیشتر است.

7 بیمار مجروح جنگی در فاصله زمانی فروردین ماه 1368 تا مهرماه 1379 به علت دردهای ناحیه مفصل فکی و گوش، محدودیت در حرکات مفصلی، وجود صداهای مفصلی در موقع باز کردن دهان، وزوز گوش همراه با کاهش شنوایی و سرگیجه مستقیماً یا با معرفی همکاران گوش و حلق به درمانگاه جراحی فک و صورت مراجعه نموده اند. تقریباً در کلیه مراجعین عوامل ایجادکننده اختلال در سیستم جونده به صورت ضایعات داخل کپسولی "Internal Derangments of the T.M.J" ناشی از اصابت ترکش به ناحیه فکین و از بین رفتن دندانها، نسوج نرم و سخت همراه با ضایعات داخل کپسولیMyo-Facial Pain Dysfunction Syndrome بعلت عوامل پسکوفیزیولوژیک ناشی از حضور در جبهه مشاهده گردید. درمان شامل جراحی های ترمیمی به صورت بازسازی دیفکت های نسوج نرم و سخت، آزادی سازی سیکاتریس های معیوب، تهیه پروتزهای دندانی مناسب و مشاورات روانپزشکی در اکثریت بیماران با موفقیت همراه بوده است.  

زمینه و هدف: استفاده از اپلاینس های اکلوزالی در درمان بیماران دارای اختلالات مفصل گیجگاهی فکی شایع است. گزارش شده که این اپلاینس ها سمپتوم ها و علایم کلینیکی این بیماران را بهبود می بخشند، هر چند هنوز شواهد علمی کافی برای اثبات این ادعای کلینیکی در دسترس نمی باشد. هدف از این مطالعه ارزیابی اثرات کوتاه مدت (هشت هفته) اسپلینت‎های Stabilization در درمان بیماران با اختلالات مفصل گیجگاهی فکی می باشد.روش بررسی: در این مطالعه کارآزمایی بالینی هفده بیمار با اختلال مفصل گیجگاهی فکی که به دنبال درمان بیماری خود بودند، معیارهای ورود به مطالعه را داشتند و به مدت هشت هفته تحت درمان توسط اسپلینت‎های Stabilization قرار گرفتند، بیماران قبل و پس از درمان به سوالهای پرسشنامه پاسخ داده و معاینات کلینیکی سیستم جونده نیز از ایشان به عمل آمد. در پایان یافته های مطالعه توسط آزمون Wilcoxon Signed Ranks مورد آنالیز آماری قرار گرفتند.یافته ها: پس از اسپلینت تراپی کاهش آماری معنی داری در Clinical dysfunction index (P=0.000) و همچنین Anamnestic dysfunction index (P=0.020) مشاهده شد؛ میزان حساسیت عضلات به لمس یا Muscle pain index نیز کاهش آماری معنی داری (0.002=P) داشت.نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان می دهد اسپلینت تراپی در درمان سمپتوم ها و علایم کلینیکی اختلالات TMD، بخصوص حساسیت عضلات به لمس موثر است.

مقدمه: استئوکندروما یکی از شایع ترین تومورهای خوش خیم استخوانی است که فکین را به ندرت درگیر می کند. هدف از این مقاله، گزارش یک بیمار مبتلا به استئوکندرومای بزرگ در فضای مفصل گیجگاهی-فکی می باشد که با روش استئوتومی گردن و کندیل و سپس reshaping درمان شده است.گزارش مورد: بیمار مردی 26 ساله و مبتلا به یک استئوکندرومای بزرگ در فضای مفصل گیجگاهی-فکی سمت چپ بود که با شکایت انحراف فک پایین به سمت راست و آسیمتری صورتی در سال 1381 به بیمارستان طالقانی تهران مراجعه کرده بود. در این بیمار ابتدا به دلیل بزرگ بودن تومور قوس استخوان، گونه شکسته شد و سپس از روش استئوتومی گردن کندیل استفاده شد که به دنبال آن گردن کندیل باقیمانده فرم داده شد و قوس گونه به جای اول خود برگردانیده و با مینی پلیت و پیچ ثابت گردید.نتیجه گیری: کندیلکتومی به عنوان درمان متداول برای همه بیماران پیشنهاد نمی شود. درمان های جراحی شایع شامل کندیلکتومی و بازسازی می باشد. در صورت درگیری محدود کندیل، حفظ ساختمان باقیمانده و reshape کردن کندیل پیشنهاد می شود و در صورت احتمال بروز بدخیمی و امکان عود مجدد تومور، از درمان های محافظه کارانه استفاده نمی شود.

به عقیده برخی محققان خارج کردن دندانهای پرمولر و عقب بردن دندانهای قدامی به علت قرار دادن فک پایین در وضعیت خلفی سبب ایجاد علایم اختلال مفصل گیجگاهی فکی (TMD) می شود. هدف از این مطالعه، بررسی اثر خارج نمودن دندانهای پرمولر برروی اختلالات مفصل گیجگاهی فکی بود. در این مطالعه مداخله ای، چهار گروه ده نفره تحت درمان ارتدنسی قرار گرفتند. درمان در گروه اول بدون خارج کردن دندان، در گروه دوم با خارج کردن دو پرمولر اول بالا، در گروه سوم با خارج کردن چهار پرمولر اول و در گروه چهارم با خارج کردن ترکیبی دندانها انجام شد. میزان Helkimo Score در تمام گروهها قبل و بعد از درمان و نیز یک و دوسال پس از درمان ارزیابی گردید. جهت آنالیز داده ها از آزمونهای ANOVA و Paired t استفاده شد. نتایج نشان داد میزان Helkimo Score پس از درمان و دوسال بعد با قبل از شروع درمان اختلاف معنی داری در همه گروهها دارد. در سال دوم پس از Debanding در مقایسه با یک سال پس از درمان ارتدنسی تفاوتها در هیچ گروهی معنی دار نبود. مقایسه نتایج درمانی بین چهار گروه اختلاف آماری معنی داری را نشان نداد؛ به عبارت دیگر خارج کردن دندانها اثر سوئی بر اختلالات مفصل گیجگاهی فکی نداشته است.

مقدمه: با توجه به استفاده گسترده از رادیوگرافی پانورامیک مخصوصTMJ توسط دندانپزشکان و متخصصین گوش و حلق و بینی، بررسی دقت این تکنیک در مقایسه با CBCT به عنوان استاندارد طلایی انجام گردید.مواد وروش ها: تعداد 28 بیمار دارای دو تصویر پانورامیک مخصوص TMJ و CBCT از مفاصل TMJ دو طرف وارد مطالعه شدند. موقعیت کندیل در حفره مفصلی در وضعیت دهان بسته در ماگزیمم اینترکاسپیشن براساس اندازه گیری فضاهای فوقانی و خلفی و قدامی مفصل و تغییرات استخوانی کندیل شامل اروزیون، استئوفیت، تحلیل، Ely cyst، Flattening و اسکلروز مورد بررسی قرار گرفت. تصاویر توسط دو نفر رادیولوژیست فک و صورت ارزیابی شد. نهایتا دقت تصاویر پانورامیک اختصاصی TMJ شامل حساسیت، ویژگی، ارزش اخباری مثبت و منفی در ارزیابی هر یک از موارد فوق در مقایسه با CBCT محاسبه گردید.یافته ها: در تشخیص موقعیت کندیل در بعد افقی در وضعیت های قدامی و خلفی تکنیک پانورامیک اختصاصی TMJ در مقایسه با CBCT دارای تفاوت معنی داری بود ( Pبه ترتیب 0.012، 0.007). میزان حساسیت در وضعیت های قدامی و خلفی به ترتیب 50 درصد و 51 درصد، ویژگی به ترتیب 55 درصد و 55 درصد بود. در تشخیص موقعیت کندیل در بعد عمودی فقط در حالت کاهش فضای مفصلی فوقانی تفاوت بین دو تکنیک معنی دار بود (p=0.004) میزان حساسیت در حالت کاهش فضای مفصلی فوقانی 100 درصد و ویژگی برابر 79 درصد بود. در مقایسه دو تکنیک جهت بررسی تغییرات استخوانی، تکنیک پانورامیک اختصاصی TMJ در تشخیص اروزیون ضعیف عمل کرد (حساسیت 29 درصد، ویژگی 95 درصد)، در حالی که در تشخیص استئوفیت و Flattening تفاوت معنی داری بین دو تکنیک دیده نشد.نتیجه گیری: تکنیک پانورامیک اختصاصی مفصل TMJ در مقایسه با CBCT در تشخیص موقعیت کندیل در بعد افقی و عمودی، محدودیت فراوانی دارد و در غربالگری اولیه تغییرات استخوانی برای تشخیص موارد سالم، می تواند تا حدی کمک کننده باشد.

مقدمه: در زمینه شیوع درگیری مفصل گیجگاهی - فکی (TMJ) در بیماری آرتریت روماتویید (RA)، بر اساس منابع و جوامع مختلف، ارقام و آمار بسیار متفاوتی گزارش شده است. با توجه به این که آمار مشابهی در جمعیت ایرانی در دسترس نیست. این مطالعه، بررسی تظاهرات درگیری این مفصل در بیماران مبتلا به RA را مد نظر قرار داد.مواد و روش ها: 80 بیمار در محدوده سنی 76-20 سال (میانگین 49 سال)، شامل 66 زن و 14 مرد، با تشخیص قطعی RA به عنوان گروه مطالعه انتخاب شدند. سپس 80 نفر افراد سالم با محدوده سنی 78-23 سال (میانگین 48.2 سال)، دارای تشابه سنی و جنسی با افراد گروه مطالعه، به عنوان گروه شاهد انتخاب شدند. هر دو گروه از نظر علایم بالینی درگیری TMJ و وضعیت اکلوژن معاینه شدند. به علاوه، با استفاده از پرسشنامه McGill، میزان ابتلا به افسردگی در آنان ارزیابی شد. کلیه داده ها توسط دو آزمون chi-square و Logistic regression مورد آنالیز آماری قرار گرفتند.نتایج: فراوانی نسبی درد، در گروه مطالعه 31.2 درصد و در گروه شاهد 11.3 درصد بود (P<0.001). فراوانی نسبی صداهای مفصلی، در گروه مطالعه 28.4 درصد و در گروه شاهد 13.8 درصد بود (P<0.001). شایع ترین صدای مفصلی در بیماران مبتلا به Crepitus, RA بود.فراوانی نسبی اسپاسم عضلات جونده، در گروه مطالعه 23.5 درصد و در گروه شاهد 12.5 درصد بود (P<0.01). فراوانی نسبی محدودیت حرکات فک، در گروه مطالعه 25.9 درصد و در گروه شاهد 15 درصد بود (P<0.001). فراوانی نسبی خشکی صبحگاهی، در گروه مطالعه 21 درصد بود، ولی در هیچ یک از افراد گروه شاهد دیده نشد (P<0.0001).61.2 درصد بیماران RA حداقل یکی از علایم چهارگانه (درد، صدا، اسپاسم و محدودیت بازکردن) را داشتند که این میزان در گروه شاهد 38.7 درصد بود.نتیجه گیری: بر اساس نتایج این مطالعه، شیوع تظاهرات ناشی از درگیری مفصل TMJ در مبتلایان به RA نسبت به افراد سالم، به صورت معنی داری بیشتر است.